پنجشنبه ۱۸ شهريور ۱۳۸۹

  ایران شناسی >  آشنایی با استان بوشهر

استان‌ بوشهر با مساحتي‌ در حدود 23168 كيلومتر مربع‌ در سواحل‌ جنوبي‌ ايران‌ واقع‌ شده‌ است‌. از شمال‌ به‌ استانهاي‌ خوزستان‌، كهكيلويه‌ و بويراحمد، از مشرق‌ به‌ استان‌ فارس‌، از جنوب‌ شرقي‌ به‌ استان‌ هرمزگان‌ و از جنوب‌ و مغرب‌ به‌ خليج‌فارس‌ محدود است‌. جمعيت‌ اين‌ استان‌ طبق‌ سرشماري‌ آبان‌ ماه‌ سال‌ 1385 برابر 886،267  نفر مي‌باشد. تقريبا تمام‌ مردم‌ اين‌ استان‌ به‌ زبان‌ فارسي‌ و با لهجه‌هاي‌ محلي‌ صحبت‌ مي‌كنند. برخي‌ از اهالي‌ جزيره‌ شيف‌، بنادر كنگان‌ و عسلويه‌ نيز به‌ زبان‌ عربي‌ سخن‌ مي‌گويند.
 براساس‌ مطالعات‌ باستان‌شناسي‌، سابقه‌ تاريخي‌ اين‌ استان‌ به‌ زمان‌ تمدن‌ عيلام‌ برمي‌گردد. مقاومت‌ مردم‌ اين‌ استان‌ و دليرمردان‌ دلواري‌ در مقابل‌ نيروهاي‌ بيگانه‌، خاطره‌اي‌ به‌ ياد ماندني‌ در اذهان‌ مردم‌ ايران‌ است‌. اين‌ استان‌ بيش‌ از 600 كيلومتر مرز دريايي‌ دارد كه‌ از بعد سياسي‌، نظامي‌ و اقتصادي‌ بسيار با اهميت‌ است‌.

استان‌ بوشهر به‌ عنوان‌ يكي‌ از استانهاي‌ بسيار مهم‌ و استراتژيك‌ كشور تاكنون‌ توانسته‌ است‌ گام‌هاي‌ بلندي‌ را در مسير توسعه‌ بردارد. توسعه‌ صنعتي‌ شامل‌ صنايع‌ دريايي‌، صنايع‌ سيمان‌، صنايع‌ مختلف‌ نفت‌ و گاز و پتروشيمي‌، صنايع‌ انرژي‌بر و صنايع‌ مختلف‌ توليدي‌ در قالب‌ 8 شهرك‌ صنعتي‌ و منطقه‌ ويژه‌ اقتصادي‌ تجاري‌ و صنعتي‌ بوشهر و رونق‌ تجارت‌ و بازرگاني‌ از طريق‌ گمركات‌ استان‌، رشد سرمايه‌گذاري‌ و افزايش‌ چشمگير تعداد واحدهاي‌ صنعتي‌ و توليدي‌، توليد و صادرات‌ 60 درصد ميگو و 14 درصد خرماي‌ كشور، اجراي‌ بزرگترين‌ و طولاني‌ترين‌ پروژه‌ انتقال‌ آب‌ از سد كوثر و عبور آن‌ از سرتاسر استان‌، احداث‌ پست‌هاي‌ مختلف‌ برق‌ و ايجاد نيروگاه‌هاي‌ متعدد در نقاط‌ مختلف‌ استان‌، بهسازي‌ و توسعه‌ خطوط‌ انتقال‌ برق‌ فشار قوي‌ و متوسط‌ در همه‌ نقاط‌ استان‌، اجراي‌ خطوط‌ 20 و 56 اينچ‌ انتقال‌ گاز براي‌ مصارف‌ خانگي‌ و صنعتي‌، توسعه‌ و بهسازي‌ راه‌ها به‌ويژه‌ ايجاد آزادراه‌ بويژه‌ آزادراه‌ بوشهر ـ عسلويه‌ و بوشهر ـ كنار تخته‌ و شروع‌ بخش‌هايي‌ از مسير بوشهر ـ خوزستان‌، ايجاد و توسعه‌ شبكه‌ ارتباطي‌ و مخابراتي‌، ايجاد زيرساخت‌هاي‌ لازم‌ براي‌ سرمايه‌گذاري‌ در شهرك‌هاي‌ صنعتي‌ و منطقه‌ ويژه‌ اقتصادي‌، تجاري‌ و صنعتي‌ بوشهر، غني‌سازي‌ ذخاير دريايي‌ و توسعه‌ و كيفي‌سازي‌ نيروي‌ انساني‌ استان‌، همه‌ از اراده‌ قاطع‌ دولت‌ و مديران‌ كارآمد استان‌ مي‌باشد كه‌ تاكنون‌ در كنار زيرساخت‌هاي‌ گوناگون‌ فرهنگي‌، اجتماعي‌، اقتصادي‌ و زيربنايي‌ استان‌ صورت‌ پذيرفته‌ و يا در حال‌ انجام‌ مي‌باشد.

    مهمترين‌ شهرهاي‌ اين‌ استان‌ از نظر تاريخي‌ و جاذبه‌هاي‌ طبيعي‌ عبارتند از:
 
شهر بوشهر:  با ديدنيهاي‌ بسياري‌ از جمله‌ منطقه‌ باستاني‌ سيراف‌، آب‌ انبار قوام‌، خانه‌ قديمي‌ قاضي‌، عمارت‌ ملك‌، منطقه‌ باستاني‌ ري‌شهر، گورستان‌ شغاب‌، مسجد شيخ‌ سعدون‌، كليساي‌ مسيح‌ مقدس‌.
 
شهر تنگستان‌:  خانه‌ رئيس‌ علي‌ دلواري‌، قلعه‌ كلات‌، آب‌ گرم‌ اهرم‌.
 
  بندر دير
 
شهر برازجان‌:  با ديدنيهاي‌ بسياري‌ از جمله‌ چشمه‌هاي‌ آب‌ گرم‌ دالكي‌، كاخ‌ كوروش‌، غار چهل‌ خانه‌.
 
شهر خورموج‌:  با ديدنيهاي‌ بسياري‌ از جمله‌ كلات‌مند، شيرينو و عمارت‌.
    بندر گناوه‌
 
  بندر ديلم‌
 
  بندر كنگان‌:  اين‌ شهر مركز شهرستان‌ كنگان‌ مي‌باشد و قدمت‌ تاريخي‌ آن‌ را به‌ سال‌ 350 قبل‌ از ميلاد منتسب‌ مي‌دانند. از جمله‌ آثار تاريخي‌ و طبيعي‌ آن‌، قلعه‌ طاهري‌، گور دخمه‌ در بندر طاهري‌، چشمه‌ آبگرم‌ ميانلو، مركبات‌ و نخلستانهاي‌ زيباي‌ شهرهاي‌ جم‌ و ريز، سواحل‌ ديدني‌ بنادر كنگان‌ و طاهري‌ مي‌باشد. شغل‌ تمامي‌ مردم‌ بومي‌ اين‌ شهرستان‌ ماهي‌گيري‌ و تجارت‌ است‌ و سفال‌پزي‌ عمده‌ترين‌ صنعت‌ دستي‌ آنان‌ به‌شمار مي‌رود. كشف‌ ميدان‌ گازي‌ نار و كنگان‌ و پارس‌ شمالي‌ و ميدان‌ عظيم‌ پارس‌ جنوبي‌ طي‌ دهه‌هاي‌ اخير نقش‌ و اهميت‌ ويژه‌اي‌ را به‌ اين‌ منطقه‌ داده‌ است‌.

 با توجه‌ به‌ اهميت‌ استراتژيك‌ استان‌ بوشهر در كشور، گام‌هاي‌ بلندي‌ در مسير توسعه‌ زيرساخت‌هاي‌ اين‌ استان‌ برداشته‌ شده‌ است‌ كه‌ عبارتند از:

 
  شبكه‌ راه‌هاي‌ زميني‌
 عمده‌ترين‌ شبكه‌ راه‌هاي‌ زميني‌ استان‌ عبارتند از:
 
بوشهر ـ گناوه‌ ـ ديلم‌ ـ اهواز ـ تهران‌
 
بوشهر ـ گناوه‌ ـ ديلم‌ ـ آبادان‌ ـ خرمشهر
 
بوشهر ـ برازجان‌ ـ شيراز ـ آبادان‌
 
بوشهر ـ كنگان‌ ـ لنگه‌ ـ بندرعباس‌
 به‌ منظور تسهيل‌ ارتباطات‌ زميني‌ استان‌ در حال‌ حاضر پروژه‌هاي‌ بزرگراه‌ جم‌ ـ فيروزآباد، بزرگراه‌ بوشهر ـ شيراز از محور برازجان‌ و جاده‌ اهرم‌ ـ فراشبند و بزرگراه‌ درون‌ استان‌ چغادك‌ ـ عسلويه‌ در حال‌ انجام‌ مي‌باشد.

 
  شبكه‌ راه‌آهن‌
 مطالعات‌ اجراي‌ پروژه‌ راه‌آهن‌ شيراز ـ بوشهر به‌ پايان‌ رسيده‌ و براساس‌ برنامه‌هاي‌ ارائه‌ شده‌، اين‌ استان‌ از طريق‌ محور فيروزآباد ـ بوشهر به‌ شبكه‌ راه‌آهن‌ سراسري‌ ملحق‌ خواهد شد.

  فرودگاهها
 مهمترين‌ فرودگاههاي‌ استان‌ عبارتند:
 
فرودگاه‌ بين‌المللي‌ بوشهر
 
فرودگاه‌ بين‌المللي‌ خارك‌
 
فرودگاه‌ بين‌المللي‌ پارس‌ در شرق‌ شهر عسلويه‌
 فرودگاه‌ بين‌المللي‌ خليج‌فارس‌ كه‌ جديد التاسيس‌ بوده‌ و با دارا بودن‌ امكانات‌ بسيار مطلوب‌ ناوبري‌ ترابري‌ با بهره‌گيري‌ از تاسيسات‌ و امكانات‌ رفاهي‌ و خدماتي‌ در سطح‌ بين‌المللي‌، در حال‌ بهره‌برداري‌ مي‌باشد.

 
  بنادر
 مهمترين‌ بنادر استان‌ شامل‌ بندر بوشهر، بندر گناوه‌، بندر ديلم‌، بندر ريگ‌، بندر خارك‌، بندر ديّر، بندر كنگان‌، بندر نخل‌ تقي‌، بندر عسلويه‌ و بندر عامري‌ مي‌باشد.
 
بندر بوشهر با دارا بودن‌ 7 پست‌ اسكله‌ به‌ طول‌ بيش‌ از 1170 متر، ظرفيت‌ پذيرش‌ كشتي‌هاي‌ پانزده‌ هزار تني‌ و تخليه‌ و بارگيري‌ بيش‌ از 3 ميليون‌ تن‌ كالا در سال‌ را دارد. اين‌ بندر داراي‌ فضايي‌ بالغ‌ بر 37 هزار مترمربع‌ انبار سرپوشيده‌ مي‌باشد.
 
اسكله‌ مسافرتي‌ والفجر نيز به‌ جابجايي‌ بار و مسافر ميان‌ اين‌ استان‌ و كشورهاي‌ حاشيه‌ خليج‌ فارس‌ مي‌پردازد.
 
 
نيروگاهها
 نيروگاههاي‌ گازي‌ توليد برق‌ كنگان‌، بوشهر، خارك‌ و نيروگاه‌ اتمي‌ بوشهر كه‌ در صورت‌ بهره‌برداري‌ بيش‌ از هزار مگاوات‌ برق‌ در فاز اول‌ توليد و به‌ ظرفيت‌ توليد برق‌ كشور مي‌افزايد، توان‌ فعلي‌ و اصلي‌ توليد انرژي‌ استان‌ را شامل‌ مي‌گردد.

 
  منابع‌ تأمين‌ آب‌
 عمده‌ترين‌ منابع‌ تأمين‌ آب‌ شرب‌ استان‌، چشمة‌ ساسان‌ كازرون‌ است‌ كه‌ از طريق‌ 40 حلقه‌ چاه‌ قسمتي‌ از آب‌ مورد نياز منطقه‌ را تأمين‌ مي‌نمايد. همچنين‌ 6465 حلقه‌ چاه‌ عميق‌ و نيمه‌ عميق‌ به‌ همراه‌ 8 رودخانه‌ بزرگ‌ فصلي‌ و دائمي‌، بخشي‌ از مصارف‌ كشاورزي‌ منطقه‌ را پوشش‌ مي‌دهد.

 احداث‌ سد بزرگ‌ مخزني‌ چم‌شير بر روي‌ رودخانه‌ زهره‌ بالغ‌ بر 112 هزار هكتار اراضي‌ مستعد كشاورزي‌ را تحت‌ پوشش‌ آبياري‌ و احياء خود قرار داده‌ و سد بزرگ‌ رئيسعلي‌ دلواري‌ با حجم‌ 685 ميليون‌ مترمكعب‌ به‌ بهره‌برداري‌ رسيده‌ است‌. همچنين‌، آب‌گيري‌ كامل‌ سد كوثر نيز نياز استان‌ در زمينه‌ شرب‌، كشاورزي‌ و مصارف‌ صنعتي‌ را به‌ طول‌ كامل‌ مرتفع‌ مي‌نمايد.

 
واحدهاي‌ بزرگ‌ صنعتي‌ در استان‌ بوشهر
با توجه‌ به‌ ظرفيت‌هاي‌ مطلوب‌ و قابل‌ دسترس‌ بخش‌ نفت‌ و گاز، پالايشگاه‌ گاز جم‌، مجتمع‌ پتروشيمي‌ خارك‌، طرح‌هاي‌ عظيم‌ در دست‌ اجراي‌ پارس‌ جنوبي‌ و سرمايه‌گذاري‌هاي‌ فراوان‌ صورت‌ گرفته‌ در منطقه‌ ويژه‌ اقتصادي‌ انرژي‌ پارس‌، از سوي‌ ديگر استقرار بزرگترين‌ پايانه‌ نفتي‌ خاورميانه‌ در جزيره‌ خارك‌ و صدور بيش‌ از 95 درصد نفت‌ خام‌ كشور از اين‌ پايانه‌ از طريق‌ مجاورت‌ استان‌ با دريا و امكان‌ دستيابي‌ آسان‌ به‌ مواد اوليه‌، فرصت‌هاي‌ سرمايه‌گذاري‌ ممتازي‌ در زمينه‌ ايجاد صنايع‌ پايين‌ دستي‌ نفت‌ و گاز، صنايع‌ پتروشيمي‌ و صنايع‌ انرژي‌ در مقياس‌هاي‌ مختلف‌ در منطقه‌ امكان‌پذير گرديده‌ است‌ كه‌ روند مطلوب‌ اجرايي‌ و پيشرفتهاي‌ حاصله‌ در تاسيسات‌ و كارخانجات‌ فوق‌ به‌ عنوان‌ واحدهاي‌ بزرگ‌ صنعتي‌ در سطح‌ استان‌، رشد و شكوفايي‌، استقلال‌ و توسعه‌ استان‌ را سرعت‌ بيشتري‌ خواهد بخشيد.                            

واحدهاي بزرگ صنعتي در قالب صنايع دريايي ، صنايع معدني ، صنايع كاني غيرفلزي ، صنايع كشاورزي و تبديلي
وجود ميادين عظيم نفت و گاز استان باعث گرديده تا صنايع دريايي به عنوان يك امكان بالقوه در زمينه صنعت ساخت سكوها و ساز‌ه‌هاي دريايي مطرح گردد. سرمايه‌گذاري در اين صنعت مي‌تواند باعث فعال شدن و توسعه فعاليت‌هايي نظير قطعه‌سازي (ريخته‌گري و تراشكاري) توليد فولادهاي كشتي‌سازي ، توليد رزين و ساير صنايع مرتبط گردد. جزيرة صنعتي صدرا نيز به عنوان يك امكان بالفعل استان در زمينه ساخت و تعمير شناور ، ساخت سكو و سازه‌هاي دريايي مطرح بوده و در حال حاضر كارگاه‌ها و كارخانجات مختلفي از جمله كارخانه كشتي‌سازي و كارخانه سكوسازي در جزيره (صدرا) فعال مي‌باشد.

در حال حاضر چند واحد عمده فرآوري مواد معدني با ايجاد اسكله‌هاي اختصاصي در امر صادرات مصالح توليدي معدني فعاليت دارند.
بيش از 160 هزار تن ميگوي پرورشي در استان ، زمينه پرورش ميگو است ، امكان توليد 84 هزارتن ميگوي پرورشي در استان ، زمينه پرورش محصولات زراعي توليد گوجه‌فرنگي ، توليد خرماي كشور به ميزان 14 درصد سطح اراضي زيركشت كشور و توليد 120 هزار تن خرما در سال در شهرستان‌هاي دشتستان ، تنگستان و دشتي و امكان توليد فرآورده‌هاي متنوع از خرما شامل: شيره خرما ، قند مايع ، سركه و... از ديگر دستاوردهاي صنايع كشاورزي و صنايع تبديلي استان بوشهر است.

 
شهرك هاي صنعتي
با توجه به مزيت‌هاي نسبي استان در زمينه صادرات مواد معدني و از طرفي تقاضاي بالاي اين نوع محصولات در بازارهاي كشورهاي حوزه خليج‌فارس ، انجام سرمايه‌گذاري بيشتر در اين بخش و در زمينه ايجاد واحدهاي توليد سيمان ، فرآوري آهك ، آهك اسفنجي خشته ، فرآورده‌هاي نمك ، فرآوري سولفات استرانسيم ، كائولن ، نمك‌هاي فلدكروم ، آجر و ماسه آهكي ، مقرون به صرفه و اقتصادي است. در حال حاضر 10 شهرك صنعتي با مساحتي بالغ بر 1400 هكتار در استان بوشهر وجود دارد.
شهرك صنعتي مكاني است داراي حدود و مساحت معين براي استقرار مجموعه‌اي از واحدهاي صنعتي ، پژوهشي و فن‌آوري ، خدماتي و پشتيباني كه تمام يا پاره‌اي از امكانات زيربنايي و خدمات ضروري را با توجه به نوع صنعت و وسعت شهرك و تركيب فعاليت‌هاي آن در اختيار متقاضي واحدهاي مذكور قرار مي‌دهد.
وضعيت شهرك‌ها و نواحي صنعتي در سطح استان بوشهر به شكل زير است:
 
شهرك صنعتي شماره 1 بوشهر در ناحيه صنعتي چغادك (بوشهر)
 
شهرك صنعتي شماره 2 بوشهر در ناحيه صنعتي گزبلند (دشتستان)
 
شهرك صنعتي برازجان در ناحيه صنعتي بنه‌گز (تنگستان)
 
  شهرك صنعتي ديلم در ناحيه صنعتي بويرات (ديلم)
 
  شهرك صنعتي بندر ريگ در ناحيه صنعتي عربي (دشتي)
 
  شهرك صنعتي خور موج ، دير ، كنگان و گناوه ، دلوار در ناحيه صنعتي لمبدان (دير)

 
مراكز آموزش عالي و دانشگاهها
16 مركز آموزش عالي ، مراكز آموزش فني و حرفه‌اي و مؤسسات تحقيقاتي ، نقش مهمي در تأمين نيروي انساني متخصص موردنياز بخش‌هاي اقتصادي استان و مناطق همجوار ايفا مي‌كنند كه مهمترين آنها عبارتند از:
 
دانشگاه خليج‌فارس
 
دانشگاه علوم پزشكي بوشهر
 
دانشگاه آزاد اسلامي بوشهر
 
دانشگاه آزاد اسلامي خارك
 
دانشگاه پيام نور برازجان
 
دانشگاه آزاد اسلامي خور موج
 
دانشگاه آزاد اسلامي گناوه
 
دانشگاه پيام نور بوشهر
 
دانشگاه پيام نور گناوه
 
دانشگاه پيام نور خور موج
 
دانشگاه پيام نور كنگان
 
دانشگاه آزاد اسلامي كنگان
 
مركز مديريت آموزش و پرورش
 
مركز آموزش كشتيراني
 
دانشگاه جامع علمي كاربردي بوشهر
 
مركز آموزش عالي شيلات

 
بيمارستانها
تعدادي از بيمارستانهايي كه در سطح استان مشغول خدمات‌رساني هستند عبارتند از:
 
بيمارستان فاطمة زهرا (س) بوشهر
 
بيمارستان تأمين اجتماعي بوشهر
 
بيمارستان سوانح سوختگي گناوه
 
بيمارستان پايگاه هوايي بوشهر
 
بيمارستان خور موج
 
بيمارستان برازجان
 
بيمارستان كنگان


 

 
گالری کوچک کردن